فراتر از آسمان
به نام خداوند کیوان و گردان سپهر


 
تاريخ : یکشنبه نوزدهم بهمن 1393
هنگامی که فضاپیمای روزتا در سال 2004 به سمت دنباله دار 67پی ارسال شد، محققین منشأ آب کره زمین را نه خود زمین که منبعی فرازمینی می‌دانستند. در آن زمان این نظریه که منشأ آب زمین از دنباله‌ دارها به کره ما منتقل شده، مورد استقبال بسیار زیادی قرار می‌گرفت و به همین دلیل محققین ایسا (سازمان فضایی اروپا) روزتا و دنباله دار فیله را به سفری 10 ساله فرستادند.


دنباله دار 67پی


این هفته نتیجه نخستین تحقیقات روزتا از دنباله دار 67‌پی در نشریه ساینس منتشر شده است. بر اساس یافته‌های این تحقیق، آنالیز بخارآب‌های ساطع شده از دنباله دار توسط روزتا نشان می‌دهد که میزان آب سنگین یا دوتریوم موجود بر روی دنباله دار سه برابر بیش از مقدار موجود بر روی زمین است.

مراکز فضایی تاکنون 11 دنباله دار خانواده مشتری (منشأ گرفته شده از کمربند مشهور کایپر) را از طریق تلسکوپ‌های قدرتمند مورد بررسی قرار داده‌اند و تا امروز تنها بخار آب دنباله دار 103P دارای ساختاری مشابه با آب زمین بوده است و بقیه دارای مقادیر زیاد دوتریوم بوده‌اند.

مشاهدات مربوط به 103P امیدها را برای قطعی بودن نظریه منشأ آب زمین از دنباله دارها بیشتر کرد، اما با یافته‌های جدید باز هم در این نظریه تشکیک‌هایی ایجاد شده است.

کاترین الت‌وگ از محققین دانشگاه برن سوئیس که بر روی پروژه روزتا فعالیت می‌کند به وبسایت Vice گفته که "با یافته‌های جدید دو نتیجه گیری حاصل می‌شود: نخست اینکه احتمالا شرایط در کمربند کایپر بسیار متفاوت است و به همین دلیل دنباله دارهایی با مشخصات متفاوت را خلق می‌کند و دوم اینکه دنباله دارها آب کره ما -حداقل بخش اعظمی از آن- را تأمین نکرده‌اند."

با کنار رفتن نظریه دنباله دارهای منشأ گرفته از کمربند کایپر، تنها گزینه باقی مانده برای انتقال آب بر روی زمین "سیارک‌ها" هستند. مقاله نوشته شده در ساینس با این نتیجه گیری به پایان رسیده که "محاسبات جدید از وجود عاملی سیارکی تا دنباله ای به عنوان ریشه شکل گیری اقیانوس‌های زمین و در نهایت اتمسفر زمین پشتیبانی می‌کند."

یکی از محققین این پروژه پس از ارائه این مقاله نیز به بی‌بی‌سی گفته که ما باید حالا علاوه بر دنباله دارها، سیارک‌های بین مریخ و مشتری را نیز بررسی کنیم.

اگرچه الت‌ویگ و تیمش با طیف نماهای ویژه روزتا به بررسی اتمسفر 67‌پی ادامه می‌دهد، اما از سوی دیگر کاوشگر فیله نیز بر روی سطح دنباله دار قرار دارد. اطلاعات جامع در مورد یافته‌های این دنباله دار هنوز در نشریه ای منتشر نشده و باید دید مواد دریل شده از سطح این دنباله دار چه شواهدی را به زمین ارسال کرده است. 

فیله در حال حاضر به دلیل اتمام انرژی در حالت خواب زمستانی است و گفته شده که با نزدیک شدن بیشتر دنباله دار به خورشید علاوه بر بیدار شدن فیله، سطح گازهای ساطع شده از 67پی نیز بسیار بیش از گذشته خواهد بود.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
 
تاريخ : یکشنبه نوزدهم بهمن 1393
شاید هنوز زود باشد. شاید هنوز زمان آن فرا نرسیده باشد. اما دنیاهای دیگر و فرصت‌های ناگفته‌شان ما را فرا می‌خوانند. و به شکل آرام و در انتظار ما به دور خورشید می‌گردند." این‌ها تنها بخشی از جملات خارق العاده کارل سیگن مشهور است که بر روی فیلم کوتاهی ساخته ورن‌کوئیست سوئدی قرار داده شده است.


این فیلم کوتاه با نام Wanderers شما را به سفری سه و نیم دقیقه ای در منظومه شمسی می‌برد و دنیایی را برای شما به تصویر می‌کشد که آسانسورهای فضایی خط اتصال ما به دیگر سیاره‌ها هستند، انسان‌ها بر روی قمر اروپای مشتری به پیاده روی می‌پردازند، در میان حلقه‌های یخی زحل غوطه ور می‌شوند، در مریخ نظاره گر غروب زیبای خورشید هستند، در قمر یاپتوس زحل کُلنی ایجاد کرده‌اند و از ورونا روپس اورانوس، بلندترین صخره منظومه شمسی به‌سان یک پرنده به پرواز در می‌آیند!

موسیقی حیرت انگیز کریستی سندکوئیست به همراه نجواهای زیبا و الهام‌بخش سیگن، و البته هنر انیمیشن سازی ورن‌کوئیست این ویدیو را به جرأت تبدیل به بهترین ویدیوی فضایی سال کرده است.

نکته حیرت انگیز Wanderers در این است که تمامی تصاویری که در فیلم مشاهده می‌کنید از تصاویر واقعی فضایی استخراج شده و با انیمیشنی بکر و حرفه ای آمیخته شده‌اند. در این لینک می‌توانید به گالری تصاویر ویدیو و شرح تصاویر واقعی استخراج شده از کالکشن ناسا دسترسی داشته باشید. 

فیلم کوتاه Wanderers را می‌توانید از این لینک و در حالت HD مشاهده کنید.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
سفر به مریخ هیچ‌وقت ارزان نخواهد شد، اما تعدادی از ریاضیدان ‌ها راهی را پیدا کرده‌اند که می‌تواند بخش اعظمی از هزینه‌های این سفر را کاهش دهد. 


به اعتقاد این ریاضیدان ها، به جای سفر مستقیم به مریخ به هنگام نزدیک‌ترین فاصله آن به زمین (که تنها هر 26 ماه یک بار رخ می‌دهد) فضاپیما می‌تواند در مسیر حرکت مریخ به آن ملحق شود. این استراتژی Ballistic Capture نام دارد و پیشنهاد پرتاب فضاپیما به یک مسیر مشابه با چرخش مریخ اما با حرکتی آهسته‌تر از حرکت مریخ را می‌دهد. 

در نهایت مریخ که سرعت سریع‌تری خواهد داشت به فضاپیما خواهد رسید. بنابراین بخش اعظم سوخت‌هایی که برای سفر به مریخ باید مورد استفاده قرار گیرد، از پروژه حذف می‌شود. در این حالت نیاز به حمل سوخت نیست و در نتیجه فضاپیمایی کوچک‌تر و سبک‌تر را خواهیم داشت. اما این پیشنهاد یک مشکل را نیز به همراه خود دارد. سفر از چنین مسیری بسیار طولانی‌تر از سفر در حالت معمول خواهد بود. 

سفرهای معمولی به مریخ حدود 6 ماه به طول می‌انجامد، اما سفر با استفاده از راه جدید چند ماه دیگر را نیز به آن اضافه می‌کند. چنین راهی شاید برای ارسال کاوشگران روباتیکی به مریخ مناسب باشد، اما به نظر برای سفر انسان چندان مناسب نیست.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
 
تاريخ : یکشنبه نوزدهم بهمن 1393
مریخ با رنگی قرمز بسیار جذاب جلوه می‌کند؛ دشت‌ها و صخره‌های آن هر چشمی را مجذوب خود می‌کند و علائم حیات آن نیز همیشه از سؤالات بزرگ محققین بوده است. اما اگر دقیق‌تر به دیگر اجرام آسمانی اطراف خودمان بیندیشیم، هیچ کدام به جذابیت قمر اروپای مشتری نیستند.


قمر اسرارآمیز سیاره مشتری شاید از یخ پوشیده شده باشد، اما محققین اعتقاد دارند اقیانوسی آبی در زیر آن واقع شده است. آن‌ها پا را یک قدم فراتر نهاده و بر اساس شواهد بدست آمده علائمی از نشت بخار آب را از قطب جنوبی آن ثبت کرده‌اند. اگر این شواهد حقیقت داشته باشد، اروپا می‌تواند یکی از بهترین شانس‌های انسان برای یافتن حیات در سیاره ای غیر از زمین باشد.

امروز پس از بحث و جدل‌های فراوان پیرامون این نظریه‌ها، ناسا اعلام کرد که ارسال فضاپیمایی به منظور بررسی قمر اروپا قطعی خواهد بود. چارلز بولدن از مدیران ارشد ناسا اعلام کرده که برنامه تحقیقات پیرامون قمر اروپا یک قدم به جلو برداشته شده و این آژانس فضایی در بهار امسال سخت افزارها و ابزارآلات موردنیاز برای این عملیات را انتخاب خواهد کرد.

کاخ سفید بودجه ای 18.5 میلیارد دلاری را برای سال مالی 2016 ناسا در نظر گرفته که 30 میلیون دلار آن به «تدوین و قاعده‌بندی عملیات اکتشافی قمر اروپا» مربوط خواهد بود. این بودجه باید به تأیید کنگره آمریکا برسد.

این آژانس هم اکنون 100 میلیون دلار را از سال مالی 2015 برای کار بر روی این پروژه در اختیار دارد. شاید این سرمایه‌گذاری بسیار هنگفت به نظر برسد، اما قطعا به سرمایه‌گذاری 2.5 میلیارد دلاری کریاسیتی ناسا نخواهد رسید. حال 30 میلیون دلار اضافه می‌تواند جان تازه ای به این پروژه ببخشد و در عین حال تضمینی برای اجرای یکی از مهم‌ترین مراحل این عملیات بزرگ باشد.

ناسا مدتی است که بر روی یک طرح مفهومی عملیاتی به نام Europa Clipper تحقیق می‌کند. بر اساس این طرح مفهومی، فضاپیمای اکتشافی اروپا به مسیر چرخشی به دور قمر مشتری ارسال می‌شود، اما در مسیری حرکت خواهد کرد که فاصله بسیار نزدیکی با اروپا خواهد داشت. در این حالت ابزارآلات علمی چون رادارها و یک دوربین توپوگرافیک وظیفه تحقیقات بیشتر و امکان وجود اقیانوس در زیر لایه یخی آن را بررسی خواهد کرد.

 این طرح مفهومی به سال 2011 باز می‌گردد، اما هنوز مشخص نیست که آیا ناسا همین طرح را برای عملیات اکتشافی خود برخواهد گزید یا قصد دارد یک کاوشگر بر روی سطح یخی آن نیز فرود بیاورد.

هنوز مراحلی طولانی در پیش است و بعید به نظر می‌رسد این عملیات تا پیش از اوایل 2020 اتفاق بیفتد.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
تماشای سایه هواپیما روی ابرها منظره‌ای است که بسیاری از مسافران هواپیما تجربه‌اش کرده‌اند؛ اما تماشای هاله رنگین‌کمانی اطراف آن بسیار کم اتفاق می‌افتد!

تماشای سایه هواپیما روی ابرها منظره‌ای است که بسیاری از مسافران هواپیما تجربه‌اش کرده‌اند؛ اما تماشای هاله رنگین‌کمانی اطراف آن بسیار کم اتفاق می‌افتد و از آن نادرتر، وقتی است که این هاله شکل قلب به خود بگیرد.

این اتفاقی است که 13 جولای / 23 تیر برای تونی دی‌فریس اافتاد. او که سوار بر هواپیما در حال پرواز بر فراز شهر اورگان بود، ناگهان متوجه هاله‌ای رنگین‌کمانی روی ابرها شد که همراه با هواپیما حرکت می‌کرد و از آن جالب‌تر، این که این هاله به شکل قلب بود! خوش در توصیف آن لحظه می‌گوید: «از آن لحظه‌هایی بود که تمام عالم دست به دست هم می‌دهند تا تو را مدهوش کنند»

آن‌چه دی‌فریس دیده بود، پدیده‌ای جوی به نام شکوه خورشید (glory) است. شکوه خورشید دو نوع دارد. در حالت اول وقتی پرتوهای خورشید از کنار جسمی نسبتا کوچک عبور می‌کننند، دچار پراش شده و به طیف نور تجزیه می‌شوند. اگر در مقابل فرد شرایطی برای تشکیل تصویر وجود داشته باشد، پرتوهای پراش‌یافته به شکل هاله‌ای رنگین‌کمانی دیده می‌شوند. نوع دیگر شکوه خورشید وقتی اتفاق می‌افتد که ناظر بین خورشید و ابر قرار داشته باشد و نور خورشید در ریزقطرات ابر تجزیه شده و به شکل هاله رنگین‌کمانی دیده شود.

به دلیل هندسه خاص این پدیده معمولا کسانی می‌توانند شکوه خورشید را ببینند که در ارتفاع قرار داشته باشند و به همین دلیل مشاهده شکوه خورشید تاکنون یا توسط کوهنوردانی گزارش شده که در حال مشاهده طلوع / غروب خورشید روی قله کوه بوده‌اند و یا توسط مسافران هواپیما / بالگرد.

اما آن‌چه در مورد این تصویر دی‌فریس عجیب است، شکل آن است که به شکل قلب است و این در حالی است که تاکنون همه گزارش‌ها درمورد شکوه خورشید، آن را حلقه‌های متحدالمرکز توصیف کرده‌اند. شاید در مورد این پدیده، شکل ابرها باعث شده حلقه‌های دایروی شکوه خورشید به شکل قلب منحرف شوند!



ارسال توسط مصطفی شجیعی
 
تاريخ : شنبه بیست و هشتم تیر 1393
تاکنون تمام اخباری که در رابطه با فضا منتشر شده اند منوط به بررسی و کشف دنیایی دورتری از زمین بوده اند اما اکنون ساخت پایگاه های فضایی تجاری توسط انگلیس کلید خورده است.

 انگلیسی ها ساخت پایگاه فضایی تجاری را آغاز کرده اند که ساخت آن تا سال 2018 میلادی به پایان خواهد رسید. "ریچارد برانسون"، سرمایه گذار بریتانیایی و موسس شرکت های "ویرجین" به عنوان کارآفرین در پروژه ساخت پایگاه فضایی تجاری انگلیس سهیم شده است.

بریتانیا به دنبال ساخت پایگاه فضایی تجاری است تا با استفاده از این پایگاه بتواند علاوه بر اینکه به ماموریت های فضایی سرنشین دار می پردازد به پایگاه فضایی مسافربری و گردشگری نیز مبدل شود.

نقاط مختلفی برای ساخت پایگاه فضایی تجاری انگلیس پیشنهاد شده اند، مناطقی مانند: شمال اسکاتلند، بریستول، نورفولک یا غرب اسکاتلند اما هنوز مکان مشخصی برای ساخت این پایگاه اعلام نشده است. البته مکان های بسیاری نیز می توانند به این لیست اضافه شوند. اما پایگاه فضایی باید در نقطه ای ایمن، مطمئن و در نزدیکی آب های آزاد ساخته شود تا خطری برای مسافران در برنداشته باشد.

برانسون در این رابطه می گوید:"یکی از بخش هایی که در سال های آتی می تواند درآمد زا باشد سفر به فضا است زیرا ثروتمندان بسیاری تمایل دارند تا به فضا سفر کنند. این برنامه گردشگری می تواند توریسم فضایی و پرتاب ماهواره به مدار زمین را در کشورهای دیگر نیز ترویج دهد."

هنوز اطلاعات دقیقی درباره هزینه بلیط یا مدت زمان گردشگری انگلیسی ها در فضا منتشر نشده اما در خبرهای متفاوت به گردشگران انگلیسی مژده داده شده است که در آینده ای نه چندان دور باید خود را برای سفرهای فضایی آماده کنند. البته مسافران بایستی دوره های آموزشی را طی کنند و آماده این سفر باشند.  پیش بینی می شود هزینه بلیط این سفر فضایی حدودا 120 هزار دلار باشد.

قبل از انگلیس، امریکا ساخت پایگاه فضایی تجاری در نیومکزیکو را با هزینه ای حدودا 209 میلیارد دلار آغاز کرده بود. بلیط های این سفر هیجان انگیز  به قیمتی حدودا 250 هزار دلار  فروخته شده اند.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
مطالعه صورت گرفته توسط محققان آمریکایی نشان می‌دهد، کهکشان راه‌شیری احتمالا سکونتگاه 100 میلیون سیاره با قابلیت میزبانی از اشکال پیچیده حیات است.

، محققان یک روش محاسباتی جدید را برای بررسی داده‌های سیارات فراخورشیدی توسعه داده‌اند که نخستین برآورد کمی از تعداد سیارات با قابلیت میزبانی از حیات بالاتر از سطح میکروبی را ارائه می‌کند. 

به گفته محققان، این مطالعه عنوان نمی‌کند که اشکال پیچیده حیات در سیارات مختلف وجود دارند، بلکه شرایط سیاره‌ای ‌آنها امکان میزبانی از حیات احتمالی را تقویت می‌کند.

اشکال پیچیده حیات به معنای موجودات هوشمند فرازمینی نیست، بلکه شامل ارگانیسم‌هایی بزرگتر و پیچیده‌تر از میکروب است که احتمالا در اشکال متفاوت در سیارات فراخورشیدی وجود دارند.

محققان بیش از 1000 سیاره را مورد بررسی قرار داده و از یک فرمول برای سنجش چگالی، دما، بستر (مایع، جامد، گاز)، شیمی، عمر و فاصله سیاره تا ستاره مرکزی استفاده کردند؛ با این اطلاعات، یک شاخص پیچیدگی زیستی (BCI)‌ تولید شد.

محاسبات BCI نشان داد که یک تا دو درصد سیارات از نسبت بالاتر BCI در مقایسه با اروپا – قمر سیاره مشتری – برخوردار هستند که احتمالا دارای اشکالی از حیات در اقیانوس زیر سطحی است.

با در نظر گرفتن وجود 10 میلیارد ستاره در کهکشان راه شیری و بازده BCI، حدود 100 میلیون سیاره از قابلیت میزبانی از حیات برخوردار هستند.

یکی از نزدیک‌ترین و امیدوار کننده‌ترین سیستم های فراخورشیدی، Gliese581 است که در فاصله 20 سال نوری از زمین واقع شده و با 2 سیاره آشکار، از ظرفیت میزبانی از حیات پیچیده احتمالی برخوردار است.

نتایج مطالعه محققان دانشگاه‌های ایالتی واشنگتن، تگزاس و پورتو ریکو در آرسیبو در مجله Challenges منتشر شده است.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
مجموعه امواج V شکلی که در این تصویر گرفته‌شده از ایستگاه فضایی بین‌المللی می‌بینید، حاصل برخورد جریان هوا با جزایر جنوب اقیانوس هند است و از سطح زمین قابل تشخیص نیست.

 این تصویر میدان باز که توسط یکی از اعضای سی‌وهشتمین گروه خدمه ایستگاه فضایی بین‌المللی گرفته شده، پدیده جوی زیبایی را بر فراز جزایر متعلق به فرانسه در جنوب‌غربی اقیانوس هند نشان می‌دهد. این تصویر در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۴ / ۷ بهمن ۱۳۹۲ و از ارتفاع ۴۰۰ کیلومتری سطح زمین گرفته شده است.

در مرکز تصویر، جزایر Possession (راست-مرکز) و East (مرکز) را می‌بینید که ۱۸ کیلومتر درازا دارند و جزو قلمرو جنوبی و جنوبگان فرانسه به شمار می‌روند. جزیره کوچک‌تر Ile aux Cochons در فاصله ۱۰۰ کیلومتری غرب آنها واقع است.

اما آن‌چه این تصویر را حائز اهمیت کرده، الگوهای به شکل V است که در ابرهای محلی استراتوس مشاهده می‌کنید. این الگوها که امواجی شبیه به امواج ضربه‌ای هستند حاصل برخورد جریان هوای غربی (از راست به چپ در این تصویر) با این جزایر است و از سطح زمین قابل تشخیص نیست. ابعاد این امواج متناسب با ابعاد جزیره و ارتفاع آنهاست و جزایر مرتفع‌تر و بزرگ‌تر، امواج بزرگ‌تری درست می‌کنند. همان‌طور که در تصویر می‌بینید، امواج ناشی از برخورد هوا به جزیره Possession که بلندترین جای آن ۹۳۴ متر از سطح دریا ارتفاع دارد، بسیار بزرگ‌تر از امواج برآمده از جزیره Ile de Pingouins است که با ارتفاع ۳۴۰ متر زیر لایه‌های کم‌ارتفاع ابر پنهان شده است.

برای مشاهده عکس در ابعاد بزرگ، اینجا را کلیک کنید.



ارسال توسط مصطفی شجیعی
در آخرین روزهای سال قبل، خبر بسیار هیجان‌انگیزی منتشر شد که دنیای فیزیک را تکان داد:اخترشناسان مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیت‌سونیان به رهبری جان کواچ موفق شدند با استفاده از رادیوتلسکوپ BICEP2 در قطب جنوب، نشانه‌های مستقیم امواج گرانشی نخستین را کشف کنند. امواج گرانشی نخستین، آخرین پیش‌بینی اثبات نشده نظریه نسبیت عام اینشتین هستند؛ نوسان‌هایی در چارچوب فضا که تورم اولیه عالم، آنها را در 13.82 میلیارد سال پیش و لحظاتی پس از آن‌که عالم شروع به منبسط شدن کرد، به وجود آورد.



ادامه مطلب...
ارسال توسط مصطفی شجیعی

پیج رنک

آرایش